Kiracı mısınız? Kiralık ev mi arıyorsunuz? O zaman size özel
bir haber...
Kira kontratı nedir?
Kiracı, resmi
görevli ve malın sahibi arasındaki yazılı ve sözlü anlaşma, resmi belge.
Kira
kontratı yazılırken dikkat edilmesi gereken hususlar
1-Kiracı,
kiraya veren ve kefil tüm taraflar kontratı beraberce huzurda
imzalamalıdır.
2- Kira kontratının ön yüzünde
bulunan "DAİRESİ" ibaresinin karşısına mecbur bulunduğu il yazılmalıdır.
3- Daha ilerki zamanlarda her iki tarafında
bir tartışmaya maruz kalmamaları için muhakkak 'demirbaş' kısmını
doldurmaları gerekir.
4- Genelde ilk imzada nakit
bir para söz konusu olduğundan, bu miktar kontratın arka yüzüne tarih
atılıp belirtilmesi ve imzalanması gerekir.
5- Kira
kontratına pul yapıştırmaktan kaçınılmaması; ayrıca pulun üzerine
kontratın imzalandığı tarih ve imza atılması gerekir.
7- Kiracı,
kiraya veren ve kefilin devamlı bulundukları açık adresleri ve
telefonları muhakkak yazılması gerekmektedir.
8- Kiracıdan
alınan depozito kontratın özel şartlarında belirtilmesi gerekmektedir.
9- Kiralanan, sözleşmede yazılı kullanma
biçimi dışında kullanılamaz.
10- Kiracı
kiraladığı mecuru bir başkasına devir veya ciro edemez. Başkalarına
kısmen veya tamamen istifade ettiremez, kiraya veremez.
11-
Dairenin; elektrik, su yakıt, çöp vergisi ayrıca Yönetim
Giderleri (ısıtma, kapıcı, genel temizlik ve aydınlatma vs.) kiracı
tarafından düzenli olarak ödenecektir. İlerde bu giderlerde meydana
gelecek artışlar kiracıya ait olacaktır. Kiracı, binanın ana yapısındaki
masraflara katılmayacak; bu gibi masraflar malsahibi tarafından
ödenecektir. Kiracı daireyi boyalı, doğramalar sağlam ve temiz olarak
teslim almıştır.Tahliye halinde, malsahibine aynı şekilde teslim
edecektir.
12- Kiracı, kiralananın içinde veya
dışında yalnız başına ilave ve tadilat yapamaz. İlave ve tadilata mutlak
zaruret varsa kiralayanların veya vekillerinin yazılı muvafakatlarını
almak şartı ile tüm masrafları ve giderleri kendisine ait olmak üzere
yapabilir. Ancak kira sözleşmesinin bitiminde veya her ne sebepten
olursa olsun tahliyede herhangi bir bedel talep etmeksizin tümünü
kiralayanlara bırakır. Mal sahipleri arzu ederlerse, eski haline
getirebilirler.
13- Kiracı, kullanma biçiminde
apartman boşluğu, merdiven aralığı, kapı önü, vs. gibi yerlere herhangi
bir şey koyamaz. Balkonları, genel görünümü bozacak şekilde kullanamaz.
Bina önünde veya otopark alanında başkalarını engelleyici araç ve gereç
bırakamaz.
14- Kiracı, kira dönemlerinin
sonlarında kira aktini uzatmak istediği taktirde, her yeni dönem için
zam yapmayı kabul etmeye ve kira bedelini ............ kadar
arttırmakla, ödemekle yükümlüdür.
15- Kira
süresinin her ne suretle olursa olsun uzatılmasından kefil, kefaletinin
devam edeceğini peşinen kabul eder.
16- Kontratın
sona ermesinden 30 gün evvel taraflar birbirlerine yazılı olarak
ihbarda bulunmadıkları takdirde, kontrat kendiliğinden otomatik olarak
ikinci sene için yenilenecektir.
17- Kiracıdan
depozit karşılığı olarak alınan ............ evde herhangi bir hasar
olmadığı veya kira, yönetim giderleri, çöp vergisi,elektrik, su, yakıt
borcu kalmadığı takdirde geri iade edilecektir.
18- Kiracı,
kira bedelini her ayın ilk 5 günü içinde .................. bankası
.................. şubesindeki .................. numaralı
.................. adına kayıtlı hesaba yatıracaktır. Kira bedeli
üzerinden herhangi bir nedenle kesinti yapılamaz. Yalnız bir aya ait
kira alındı makbuzu, ondan önceki ayların kira bedellerinin ödenmiş
olduğu anlamını taşımayacaktır.
19- Kira
paralarından herhangi birisi zamanında ödenmediğinde, o döneme ait tüm
kira bedellerinin hepsi birden talep edilecektir.
20- Kiracı
1 ay zarfında elektrik, su saat mukavelesini üzerine geçirmek
zorundadır. Yapılmaması sözleşmeye aykırılık teşkil edecektir.
21-
İş bu kira mukavelesinden doğan itilaflarda ............
Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.
EMLAK YATIRIM
ORTAKLIĞINDA DİKKAT EDİLECEKLER
Güvenli ve en az riskle
kazanç sağlamak isteyenlere yeni bir alternatif sunan emlak yatırım
ortaklğı, Türkiye'de henüz yeni bir yatırım modelidir.
A-
Emlak Yatırım Ortaklığının Amacı
Emlak yatırım
ortaklığının amacı, getiri potansiyeli yüksek emlaklara,emlaka dayalı
projelere yatırım yapmak, portföyündeki emlaklardan kira geliri elde
etmek ve bu şekilde kira ve alım satım kazançları yoluyla emlakların
yüksek gelirine ulaşmaktır. Emlak yatırım ortaklığının hisse senedini
alarak ortak olan bir yatırımcı, yüksek getirili emlaklardan dolaylı
olarak yararlanmış olmaktadır. Portföyündeki emlakları alım satımından
kar sağlayan emlak yatırım ortaklığı, dönem sonunda bu karı ortaklarına
pay olarak dağıtacak ve emlak gelirini ortaklarına aktaracaktır. Emlakın
kendisinin değil, ona yatırım yapan bir şirketin hisse senetlerinin
satın alınması, emlak yatırımının likidite edilmesi sorununu ortadan
kaldırmaktadır.
B- Emlak Yatırım Ortaklığının
Yatırımcılarına Sağladığı Avantajlar
Yatırımcılar, emlak
yatırım ortaklığı hisse senetlerini borsada likidite etmek yanında,
borsada oluşan fiyat dalgalanmalarından da yararlanırlar. Ayrıca,
şirketin portföyü bu alanda uzman kişiler tarafından yönetildiğinden,
herhangi bir kişinin kendi başına yatırım yapmasından daha etkin
sonuçlar elde edilebilecektir.
- Yatırımcılar, emlak sektörünün
profesyonelleri tarafından yönlendiriliyor ve gayrimenkul yatırımlarına
likidite kazandırılıyor.
- Çok çeşitli emlaklara aynı anda yatırım
yapıldığı için risk azalıyor.
- Yatırımcılar, yüksek yatırım
gelirlerinden şirketteki hisseleri oranında pay alabiliyorlar.
-
EYO'lar yatırım avantajlarının yanısıra vergi avantajları da sunuyor.
EYO şirketlerinin gelirleri, Kurumsal Vergisi Kanunu'nun 8/4-d maddesi
uyarınca kurumlar vergisinden istisna. Ayrıca EYO şirketlerinin
ortaklarına kar dağıtmaları durumunda, herhangi bir gelir vergisi
tevfikatı yapılması da gerekmiyor. Dolayısıyla EYO bünyesinde elde
edilen kazançlar hem kurumlar, hem de gelir vergisi tevkifatına tabi
olmadığından yatırımcılara hiç vergilendirilmemiş bir kazanç
dağıtılıyor.
- Yatırımcılar, temelde emlak yatırımı yaparken, bir
şirkete ait menkul kıymetleri satın alıp istediğinde bunu borsada
satabiliyor. Böylece, emlak yatırımlarını menkul kıymet olarak satarak
bir satış kolaylığı kazanılmış oluyor ve bu sayede gemlakın bürokratik
satış süreçleri ve müşteri bulma zorluğu ortadan kalkıyor.
- Bu
şirketlere yatırım yapan yatırımcıların bir kısmı da, organize bir
şekilde işleyen ikincil piyasalarda işlem gören EYO hisselerini doğrudan
emlak yatırımına tercih eden uluslararası kuruluşlardır. Bu kuruluşlar
böylece gelişmekte olan ülkelerdeki emlak getirilerinden yararlanmış
olurlar
C- EYO'lara Yatırımcılara Sağladığı Haklar
Bir emlak yatırım ortaklığının hisse senedine yatırım yapan
yatırımcı, kaynağı Türk Ticaret Kanunu olan bazı haklara sahip
olmaktadır. Bu haklar :
- Ortaklığın elde ettiği kardan payına
düşen kısmını alma hakkı,
- Ortaklığın tasfiyesi halinde tasfiye payı
hakkı,
- İç kaynaklardan yapılacak sermaye artırımı nedeniyle
çıkarılacak hisse senetlerini bedelsiz olarak alma hakkı,
-
Ortaklığın sermaye artırımında yeni payları edinmede öncelik(rüçhan)
hakkı,
- Genel kurul toplantılarına katılma, konuşma ve öneride
bulunma hakkı,
- Genel kurul toplantılarında oy kullanma hakkı,
-
Ortaklığın faaliyetleri ve hesapları hakkında bilgi alma, inceleme ve
denetleme hakkıdır.
D- Emlak Yatırım Ortaklıklarına
Yatırım Yapmak
Emlak yatırım ortaklığı hisse senetlerine
yatırım yapmak isteyen yatırımcılar, borsada işlem yapmaya yetkili bir
aracı kuruluşa talimat vererek hisse senetlerinin, ilk defa halka arzı
sırasında birincil piyasalarda veya daha önce halka arzedilmiş hisse
senetlerinin ikincil piyasalarda alım satımını aracı kuruluşlar
aracılığıyla borsada gerçekleştirirler.
E- Emlak Yatırımı
Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yatırımcı, yatırım
yapacağı emlak yatırım ortaklığının karlılık durumu, faaliyetleri,
yatırımları ve finansman yapısı hakkındaki bilgileri, şirketin faaliyet
raporlarından, kamuya açıklanan mali tablolarından izlemeli, ayrıca
şirketin sermaye, yönetim ve mali yapısı ile faaliyetleri hakkındaki
değişikliklere ilişkin olarak şirket tarafından borsaya bildirilen
açıklamaları takip etmelidir.
F- Emlak Yatırım
Ortaklığının Güvenilirliği
EYO'ların portföyündeki
emlakların değeri SPK'nın ilan ettiği resmi eksperlerin yaptıkları
değerleme raporuyla belirlenir ve buna göre yatırımcılara açılır.
Böylece değerleme günündeki emlakların rayiç değeri, emlak yatırım
ortaklığı portföyüne yansıtılır. Bu değerleme sonuçları şirketin mali
tabloları ile birlikte belirli periyodlarla ilan edilir ve şirketin
yatırımcılarının, şirketin gerçek değeri hakkında bilgi sahibi olmaları
sağlanır. Bu sayede yatırımcılar yatırım yaptıkları şirketin portföy
değerini bilir ve yatırımlarının cari değerini karşılaştırma imkanı
bulurlar.
Ayrıca,SPK tarafından, yatırım projelerinin yasal
düzenlemelere uygun olması, proje izinlerinin alınması gibi hukuki
yükümlülükler denetlenir. Emlak Yatırım Ortaklığı şirketleri,
faaliyetleri ile ilgili önemli tüm kararlarını ve yatırımlarını SPK'ya,
borsaya ve yatırımcılarına açıklamak mecburiyetindedirler.
Sermaye
Piyasası Kurulu'nun temel görevi nedir?
- Sermaye
piyasasının güven açıklık ve kararlılık içinde çalışmsını,
-
Tasarruf sahiplerinin yani yatırımcıların hak ve yararlarının
korunmasını sağlamaktır.
Yatırımcı yaptığı yatırımı nasıl
değerlendirebilir?
Yatırımcılar basit olarak şirketin
varlıklarının rayiç değerleri toplamına şirketin alacakları ve diğer
varlıklarını ekleyerek ve bu tutardan borçlarını düşerek şirketin aktif
değerini bulabilirler. Net aktif değerin şirketin hisse senedi sayısına
bölünmesi halinde ise hisse senetlerinin o gün itibariyle finansal
olarak olması gereken değer bulunur. Ancak emlak yatırım ortaklığı hisse
senetleri borsada işlem gördüğünden, hisse senedi fiyatları genel
ekonomik konjonktüre bağlı olarak net aktif değerinden farklı olarak da
oluşabilecektir.
EMLAK SİGORTASINDA DİKKAT EDİLECEKLER
Zorunlu
Deprem Sigortası Genel Şartları
A- EMLAK
SİGORTA KAPSAMI
1) Sigortanın Kapsamı
587
sayılı kanun hükmünde kararname gereğince , 634 sayılı Kat Mülkiyeti
kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler , tapuya kayıtlı ve mülkiyete tabi
taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar , bu binalar
içinde yer alan ve ticarethane , büro ve benzeri amaçlarla kullanılan
bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle Devlet tarafından
yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler zorunlu deprem
sigortasına tabidir. Bu sigorta ile , deprem , yangın , infilak ve yer
kayması dahil sigortalı binalarda ve temellerinde , doğrudan neden
olacağı maddi zararlar , sigorta bedeline kadar Doğal Afet Sigortaları
Kurumu tarafından teminat altına alınmıştır.
2) Emlak
Sigorta Kapsamı Dışında Kalan Binalar
1-
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait binalar
2- Köy
yerleşim alanlarında yapılan binalar.
3- Tamamı
ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar
4- 27
Aralık 1999 tarihinden sonra inşa edilmiş olan ancak ilgili mevzuat
çerçevesinde inşaat ruhsatı bulunmayan binalar.
3)
Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta
teminatının dışındadır;
1- Enkaz kaldırma
masrafları , Kâr kaybı. İş durması , kira mahrumiyeti , alternatif
ikametgah ve iş yeri masrafları , mali sorumluluklar ve benzeri başkaca
ileri sürülebilecek diğer bütün dolaylı zararlar,
2-
Her türlü taşınır mal , eşya ve benzerleri
3- Ölüm
dahil olmak üzere tüm bedeni zararlar.
4- Manevi
tazminat talepleri
4) Emlak Sigorta bedelinin tescili
Sigorta bedelinin tespitinde , sigorta edilen meskenin yapı
tarzı için Hazine Müşteşarlığınca yayınlanan ''Zorunlu Deprem Sigortası
Tarife ve Talimatı'' nda belirlenen metrekare bedeli ile aynı meskenin
brüt yüzölçümünün (veya yaklaşık yüzölçümünün) çarpılması sonucu bulunan
tutar esas alınır . Zorunlu deprem sigortası yapılan bir meskenin
sigorta bedeli her halde ''Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı''
nda belirlenen azami teminat tutarından çok olamaz.
5)
Aşan sigorta
Sigorta bedeli , sigortalanan meskenin
değerini aşarsa , sigortanın bu değeri aşan kısmı geçersizdir. Cari yıla
ait fazla alınan prim sigorta ettirince gün esası üzerinden iade
edilir.
6) Muafiyet
Her bir hasarda ,
sigorta bedelinin %2 'si oranında tenzili muafiyet uygulanır . Doğal
Afet Sigortaları Kurumu hasarın bu şekilde bulunan muafiyet miktarını
aşan kısmında sorumludur. Muafiyet uygulaması açısından , her bir 72
saatlik dönem bir hasar sayılır.
7) Sigortanın Başlangıcı
ve Sonu
Sigorta , poliçede başlama ve sona erme
tarihleri olarak yazılan günlerde , aksi kararlaştırılmadıkça Türkiye
saati ile öğleyin saat 12:00' de başlar ve öğleyin saat 12:00'de sona
erer.
EMLAKTA DİKKAT EDİLECEK TEKNİK KONULAR
1-
Binanın ruhsatı, kullanım izni var mı
2- Betonu
ellemi karıştırılmış, yoksa betoniyerle mi dökülmüş veya hazır betonmu
3-
Bina yapılırken deprem yönetmeliği dikkate alınmışmı
4-
Projeler kim tarafından yapılmış ve bu projeler denetlenmiş mi
5-
Binanın projesi
6- Zemin etüdü yapılmışmı
7-
Proje ile meydana çıkan yapı arasında paralellik sağlanmış mı 2000'in
8-
Yapıda kullanılan demir projeye uygun kullanılmışmı
9-
Demirler standartlara uygun mu
10- Kullanılan
betonun laboratuvar deneyi var mı
11- Kullanılan
malzemeler standartlara uygun mu? Kum ve çakıl nereden gelmiş, kırma taş
kullanılmış mı? (Kırma taş karıştırılmışsa yanlıştır)
Konutlarda
Dikkat Edilecekler
12- Fonksiyonel
olan bir elektrik ve aydınlanma sistemli,
13-
Merkezi ve yerden ısıtmalı,
14- Otomatik yangın
söndürmeli,
15- Sağlık merkezine sahip,
16-
Elektrik yerine güneş ve rüzgar enerjisinden faydalanılan bir
sisteme sahip,
17- Fonksiyonlu klima,
18-
Kışın ısıtan, yazın soğutan klima tertibatlı,
19-
Basit ama fonksiyonel mutfak ve banyolar,
20-
Merkezi çöp sistemli,
21- Sosyal donatı, yürüyüş,
spor ve yeşil alanlar, yüzme havuzu, çocuk parkı,okul, alışveriş
merkezi, güvenlik, itfaiye gibi tüm birimleri içinde barındıran küçük
kentler biçimindeki siteler.
a) Tamamlanmış daire- bina
da dikkat edilecekler
Tamamlanmış bir daire ve/veya bina
alınırken yukarıda anlatılmış olan genel şartların dışında;
1-
İlgili daire ve/veya binanın iskanının alınıp alınmamış
olduğunu
2- İskanı alınmamış ise neden iskanının
alınmadığına bakmak gerekir.İmar Kanununa göre iskanı alınmamış yerlerin
yıkım kararları çıkabilir.
3- Tamamlanmış bir
daire/bina alımı esnasında kat mülkiyetine geçilip geçilmediğinin
araştırılması ve yönetim planının kontrol edilmesi gerekir.
İnşaat
Halinde bir Daire/Bina Alınırken Dikkat Edilecekler;
b)
Tamamlanmadan inşaat halinde iken satın alınıyor ise dikkat edilecekler
1-
Binayı yapan müteahhit ile şekil şartlarına uygun bir sözleşme yapmak
ve bu sözleşme ile ödenen bedelleri teminat altına almak gerekmektedir.
2-
Müteahhidin binayı yarım bırakıp gitmesi veya binayı ruhsatına uygun
inşaa etmemesi gibi durumlar ile satın alınması planlanan mülkün
tamamlanmaması ihtimaline karşı alınacak teminatın ya ilgili müteahhidin
başkaca bir mülkünün ipoteği ya da banka teminat mektubu şeklinde
olması gerekmektedir.
3- İlgili inşaatı satın
almadan önce proje ruhsatlarının kontrol edilmesinde ileride kötü bir
sürpriz yaşanmaması açısından yarar vardır.
c) Satımda
dikkat edilecekler
Sahip olunulan mülkü satarken;
1-
Satın alacak kişinin kimliğinin tespiti.
2- Satışın
taksitlerle yapıldığı durumlarda satın alan kişi ile taksitleri ödemeyi
taahhüt eden kişinin aynı olması hususuna hassasiyetle dikkat edilmeli.
d) Satış Sözleşmesi Yapılırken
Türk
Hukuk sisteminde gayrimenkul alım satımları ancak tapu kütüklerinde veya
Noterler vasıtası ile yapılan " Gayrimenkul Satış Vaadi " sözleşmeleri
ile geçerli olur.
EMLAK KREDİSİNDE İSTENEN BELGELER
Emlak
kredi başvurusunda gerekli belgeler aşağıdaki gibidir;
a)
İmza sirküleri
b) Nüfus cüzdanı sureti
c)
Ücretliler için aylık net gelirlerini gösteren ücret bordrosu
d)
Serbest çalışanlar için vergi levhası fotokopisi
e)
Satın alınacak taşınmaza ait:
f) inşaat ruhsatının
fotokopileri
g) Kat mülkiyeti tapusu, ya da Kat
irtifakı tapusu ve yapı kullanım izin belgesi, ya da Kat irtifakı
tapusu